Tía tô: Bài thuốc giải độc cứu người khỏi “tử thần”, ai cũng nên biết đề phòng lúc cần

Thứ năm - 12/04/2018 04:36
Không chỉ là thứ gia vị quen thuộc, tía tô còn là vị thuốc cứu người khỏi lưỡi hái của tử thần vào những khoảnh khắc rất cam go.

Tía tô có tên khoa học là Perilla frutescens, còn có tên gọi khác là tử tô, tử tô ngạnh… là một trong số 8 loài cây tía tô thuộc họ hoa môi, giống như húng.

Đây là loại cây thảo, cao 0.5 – 1m, lá mọc đối, mép khía răng, mặt dưới tím tía, có khi 2 mặt đều tía, nâu hay màu xanh lục có lông nhám.

Hoa tía tô nhỏ mọc thành chuỗi dài ở đầu cành, màu trắng hay tím, mọc đối, 4 tiểu nhị không thò ra ngoài hoa. Quả tía tô là dạng quả bế, hình cầu. Toàn cây có tinh dầu thơm và có lông.

1. Thần y Hoa Đà phát hiện cây thuốc quý

Chuyện ghi lại rằng, một hôm Hoa Đà đi hái thuốc, ngồi nghỉ bên bờ sông tại một địa phương ở Giang Nam, tình cờ ông nhìn thấy một con rái cá đang ăn ngấu nghiến những con cua. Một lát sau, con rái cá đó ngã xuống, quằn quại trên mặt đất trông hết sức đau đớn vì ngộ độc cua.

tia to gia vi cuu nguoi khoi ban tay tu than ai cung nen biet

Lặng lẽ theo dõi, Hoa Đà thấy con rái cá cố lê lết bò men theo bãi sông, tìm đến chỗ một bụi cây màu tím thì dừng lại và ăn lá của cây ấy. Con rái cá nằm xuống nghỉ một lát, sau đã đứng dậy đi lại, như chưa hề xảy ra chuyện gì.

Thấy vậy, Hoa Đà bèn hái một bó cành và lá cây đó mang về tìm hiểu, cho từng ít vào miệng nếm thử, thấy có vị cay…

Từ đó Hoa Đà mày mò nghiên cứu, ứng dụng tác dụng giải độc của cây thuốc này. Về sau, hễ có người ăn quá nhiều cua mà bị trúng độc, đau bụng và tìm đến ông để chữa, Hoa Đà đều dùng lá của thứ cây màu tím đó sắc lấy nước cho bệnh nhân uống, đều rất linh nghiệm, chỉ một lúc sau là người bệnh đã cảm thấy dễ chịu.

Vì lý do đó, Hoa Đà đặt tên cho thứ cây này là Tử thư. Vì là thứ cây lá màu tím và uống vào cảm thấy thư thái.

Hiện nay vị thuốc này không còn được gọi là Tử thư nữa, mà là biến đổi thành Tử tô. Đó là do Tử thư và Tử tô, phát âm gần giống như nhau. Mà cũng có thể, do nhầm lẫn trong ghi chép của đời sau vậy.

2. Công dụng giải độc kỳ diệu của tía tô

Đông y cho rằng tía tô có vị cay, tính ấm, đi vào các kinh tâm và phế, làm thoát mồ hôi, hạ khí, tiêu đờm. Toàn bộ cây tía tô đều có tác dụng trị bệnh rất hiệu nghiệm.

– Lá tía tô có tác dụng chữa hắt hơi, sổ mũi do viêm long đường hô hấp hay còn gọi là cảm mạo, sốt, ho, bí mồ hôi, giúp tiêu hóa. Lá non được sử dụng làm gia vị, thái sợi nhỏ cho vào cháo nấu với thịt nạc băm nhỏ làm thuốc giải cảm, bí mồ hôi.

– Cành tía tô có tác dụng an thai.

– Quả tía tô có tác dụng chữa ho, trừ đờm, hen suyễn, tê thấp.

Trường hợp không có sẵn các bộ phận thì có thể dùng thay thế cho nhau cũng được.

Bài 1: Giải độc do ăn cua cá

Giã nát tía tô vắt lấy nước uống hoặc sắc 10g lá khô lấy nước uống lúc nóng.

Hoặc dùng bài thuốc tử tô giải độc thang gồm: Lá tía tô 10g, Gừng tươi 8g, sinh Cam thảo nước 600ml, sắc còn 200ml uống nóng chia 3 lần trong ngày.

Thường khi ăn ốc, cua hoặc gỏi cá, người ta thường ăn kèm rau sống có lá tía tô để phòng tránh ngộ độc.

tia to gia vi cuu nguoi khoi ban tay tu than ai cung nen biet 1

Bài 2: Chữa dị ứng do ăn hải sản

Lấy 1 nắm lá tía tô giã nát vắt lấy nước cốt uống, bã đắp hoặc chà xát lên nơi bị dị ứng. Lưu ý cần tránh gió và không được dầm nước.

Bài 3: Cấp cứu người cảm mạo

Cảm mạo (cảm hàn) là chứng bệnh ngay cả người khỏe mạnh cũng có thể mắc và mắc vào bất kỳ thời điểm nào không thể biết trước mà phòng tránh.

Người bị chứng cảm hàn thường ngất lịm, miệng và tay chân cứng lại, toàn thân lạnh ngắt. Nếu không được sơ cứu và đưa đi cấp cứu ngay thì người bệnh rất dễ tử vong hoặc để lại những biến chứng lâu dài.

Trong dân gian có một bài thuốc rất đơn giản nhưng vô cùng hiệu nghiệm để trị chứng cảm này, trong đó lấy tía tô làm chủ vị.

Các thanh phần gồm: Tía tô, cúc tần, lá bưởi, lá tre gai, cây sả, kinh giới, ngải cứu mỗi thứ một nắm (khoảng 150g-200g tươi) cho vào nồi nước đun sôi rồi cho bệnh nhân trùm chăn kín để xông.

Nếu bệnh nhân quá nặng thì khi đun xong nước xông có thể lấy ra một bát nước, làm nguội nhanh rồi cạy miệng bón cho bệnh nhân uống cho tỉnh để xông thuốc.

tia to gia vi cuu nguoi khoi ban tay tu than ai cung nen biet 2

Bài 4: Giải cảm

PGS. TS. Trần Công Khánh, Trung tâm Nghiên cứu và phát triển cây thuốc dân tộc cổ truyền cho biết, trong Đông y, hương vị của tía tô được đánh giá là sự pha trộn giữa hồi hương, cam thảo, quế và bạc hà sát khuẩn.

Chính vì vậy, tía tô được y học cổ truyền xếp vào loại giải biểu, thuộc nhóm phát tán phong hàn, chữa bệnh bằng cách cho ra mồ hôi, giải cảm, khỏi sốt.

tia to gia vi cuu nguoi khoi ban tay tu than ai cung nen biet 4

Muốn giải cảm người ta ninh cháo hoa rồi thái nhỏ lá tía tô cho vào dùng cùng lúc còn nóng ấm rất hiệu nghiệm.

Bài 5: Giải nọc độc khi bị ong đốt

tia to gia vi cuu nguoi khoi ban tay tu than ai cung nen biet 3

Khi bị ong đốt, hãy kiểm tra xem vết thương có ngòi cắm lại không? Nếu có thì phải rút ra. Sau đó làm làm sạch vết thương, rồi chỉ cần lấy một dúm lá tía tô tươi vò nát đến khi ra nước. Dùng dúm lá ướt đó bôi lên trên vết thương, sau vài phút vết thương sẽ hết buốt.

Ngoài ra, trong ăn uống hàng ngày, có thể kết hợp tía tô với các món lạnh, đặc biệt là cua ốc, hải sản… một mặt là để phòng tính hàn lạnh của chúng, mặt khác là giải độc cơ thể khỏi những độc tố mà chúng có thể mang theo.

Bài 6: Chữa bệnh về đường ruột

Uống nước trà lá tía tô giúp tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa và chữa trị các bệnh về đường ruột cũng như dạ dày. Khi dùng chung với lá bạc hà và các loại thảo dược khác, lá tía tô giúp xoa dịu triệu chứng khó tiêu, ợ nóng, đầy hơi, đau bụng…

Ngoài ra, thành phần kháng khuẩn có trong lá tía tô còn kích thích hệ miễn dịch, giúp xoa dịu các triệu chứng đau nhức cơ bắp.

Một số lưu ý khi sử dụng tía tô 

Lá tía tô mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng cũng cần lưu ý khi sử dụng loại thảo dược này. Không nên dùng chung lá tía tô với các loại thuốc đặc trị khác vì có thể gây phản ứng thuốc.

Bệnh nhân mắc bệnh tăng nhãn áp cũng không nên dùng vì tinh dầu có trong lá tía tô sẽ gia tăng áp lực lên đôi mắt. Người sắp phẫu thuật hoặc hay bị dị ứng cũng nên cẩn thận vì lá tía tô có thể gây tình trạng hôn mê kéo dài hoặc chóng mặt, nôn mửa.

Theo bacsicongdong.net
Tin xem nhiều